Darmgezondheid en allergieën

Auteur: Prof. Dr. rer. nat. Michaela Döll

Wat wordt er verstaan onder pro- en prebiotica?

Deze termen zijn inmiddels wijdverspreid. Maar wat zijn probiotica en prebiotica nu eigenlijk precies?
Volgens de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) en officiële publicaties (International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics: ISAPP) zijn probiotica levende micro-organismen die (bij voldoende inname) gezondheidsvoordelen kunnen bieden aan de gastheer. (1,2) Tot de bekendste – en tevens best onderzochte – probiotische bacteriestammen behoren de lactobacillen en de bifidobacteriën.
Prebiotica zijn, volgens de officiële definitie, onverteerbare bestanddelen van levensmiddelen (voedingsvezels, bijv. inuline, oligofructose, acaciavezels) die dienen als voedingsbron voor de in de darm aanwezige bacteriën (darmmicrobiota) en daarmee hun groei kunnen bevorderen. (1,2)

Welke effecten kunnen pro- en prebiotica in de darm teweegbrengen?

Pro- en prebiotica kunnen helpen om een verstoord bacterieel evenwicht in de darm te herstellen. De stofwisselingsproducten van "goede" bacteriën ondersteunen het immuunsysteem en ook de barrièrefunctie van de darm. Ten slotte bevorderen de prebiotisch werkzame voedingsvezels ook de spijsvertering.

Allergieën en darmgezondheid

Allergieën en voedselintoleranties worden vaak geassocieerd met een verstoorde kolonisatie in de darmen. Dat hebben wetenschappelijke onderzoeken aangetoond. Aan de andere kant wordt het evenwicht van de darmbacteriën (darmmicrobiota) beschouwd als een belangrijke voorwaarde voor de darmgezondheid en het daar aanwezige darmgerelateerde immuunsysteem. Allergieën op hun beurt worden gezien als "verkeerd gerichte" reacties van ons immuunsysteem. Omdat de darm met zijn vele immuuncellen – 80% van ons immuunsysteem is in de darm gevestigd – in hoge mate mede verantwoordelijk is voor de juiste balans van onze immuunafweer, is een betrokkenheid bij immuungerelateerde gezondheidsproblemen (zoals bijv. allergieën) aannemelijk.
In het kader van een onlangs gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek (3) werden 31 gecontroleerde studies met in totaal 2544 deelnemers, die leden aan allergische symptomen (loopneus), geëvalueerd. Als resultaat kon door het toedienen van probiotische kiemen een verbetering worden waargenomen in zowel de bijwerkingen als met betrekking tot diverse laboratoriumparameters (immunoglobuline E). Ook de levenskwaliteit van de betrokkenen kon daardoor worden verbeterd. Er zijn verdere studies beschikbaar die wijzen op een betrokkenheid van de darmmicrobiota bij het ontstaan van allergieën dan wel een verbetering door probiotica. (4,5)

Literatuur:

1. Hill C et al. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. Nat Rev Gastroenterol Hepatol 2014;11:506-14. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. doi: 10.1038/nrgastro.2014.66.
   
   
2. Swanson K. et al.: The international Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAAP) consensus statement on the definition and scope of
   symbiotics. Nat Rev Gastroenterol Hepatol 2020 Aug 21;17(11):687–701. doi: 10.1038/s41575-020-0344-2
   
   
3. Lu C. et al.: Efficacy of different probiotic regimens for allergic rhinitis. A network-meta-analysis. Complement Ther Clin Pract 2025 May:59:101954.
   doi: 10.1016/j.ctcp.2025.101954.
   
   
4. Lungaro L. et al. : Clinical Efficacy of Probiotics for Allergic Rhinitis. Results of an Exploratory Randomized Controlled Trial. Nutrients. 2024 Nov 30;16(23):4173. doi: 10.3390/nu16234173.
   
   
5. Lisiecka M.Z. et al.: Novel Therapeutic Approaches for Treating Moderate-to-Severe Atopic Dermatitis in Infants with Polyvalent Allergic Sensitisation. J Mother Child 2026 Feb 12;30(1):33-43. doi 10.34763/jmotherandchild.20263001.